Przejdź do wersji zoptymalizowanej dla osób niewidzących i słabowidzących
Przejdź do wyszukiwarki
Przejdź do menu górnego
Przejdź do treści głównej
Przejdź do menu prawego
Przejdź do mapy serwisu
Przejdź do stopki
  • Gmina Łańcut
  • Gmina Łańcut
  • Gmina Łańcut
  • Gmina Łańcut
  • Gmina Łańcut
  • Gmina Łańcut

Gmina Łańcut

ul. A. Mickiewicza 2a
37-100 Łańcut
NIP 815 16 32 222
Tel.: 17 225 22 64
fax.: 17 225 65 36

 

Godziny pracy urzędu

poniedziałek      7:00-16:30
wtorek - piątek 7:00-15:00

Strona główna

Sołectwo Kraczkowa

 

Miejscowość oddalona o 5 km na południowy zachód o Łańcuta. Od zachodu graniczy z Malawą, od północy ze Strażowem, od południa z Cierpiszem, a od strony wschodniej z Łańcutem i Albigową. Zabudowania są skupione po obu stronach lokalnej drogi z Malawy przez Kraczkową do Albigowej, przy drodze krajowej nr 4 (przysiółek Tłoki) oraz na wzgórzach okalających od południa Kraczkową tzw. Działkach Zachodnich i Wschodnich.

Najlepszy dojazd do wsi zapewnia "krajowa czwórka" i prowadzące od niej prostopadle na południe dwie drogi lokalne łączące się z główną drogą wiejską, a także wspomniana wyżej lokalna droga, biegnąca równolegle do trasy nr 4 (po stronie południowej) Rzeszów Słocina Malawa Kraczkowa Albigowa Markowa.

 - solectwa_kraczkowa_1.jpg

Historia

Wieś lokowana przez Ottona z Pilczy herbu Topór. 16 VII 1369 roku wystawił on dokument, na mocy którego powierzył Janowi Howsteterowi osadzenie Nowej Wsi (Noua Villa Daz Newdorf) na prawie niemieckim.

W posiadaniu rodziny Pieleckich Kraczkowa pozostała do 1586 roku, kiedy to wdowa po Krzysztofie Pileckim Anna z Sienna zamieniła włość łańcucką ze Stanisławem Stadnickim. Nowy właściciel odstąpił swoje prawa do Kraczkowej Konstantemu Korniaktowi. W rękach rodziny Korniaktów wieś pozostała do końca XVII wieku. Od 1732 roku jako patron parafii występuje Stanisław Potocki. W latach 1741-53 właścicielem był Krzysztof Skarbek, kanonik lwowski, wierzyciel Korniaktów. Odsprzedał on wieś Franciszkowi Potockiemu. Następnie (od 1839) nowym posiadaczem został Ignacy hr. Skarbek. W 1843 roku wieś została odsprzedana Janowi Wolskiemu. Dwanaście lat później posiadłość nabył Hersch Weinberg. Ostatnim właścicielem wsi i folwarku, do 1915 roku (tj. do parcelacji gruntów dworskich) był Roman hrabia Potocki, III ordynat na Łańcucie.

Kraczkowa była prężnym ośrodkiem, rodzącego się w Galicji, ruchu ludowego. Tutaj urodził się znany ludowiec, poseł do parlamentu wiedeńskiego Tomasz Szajer, bywał tutaj ksiądz Stanisław Stojałowski. W 1936 roku w domu znanego działacza ZMW "Wici" i społecznika Władysława Możdżenia podpisano "Deklarację Praw Młodego Pokolenia".

W 1991 roku w Kraczkowej powstał zespół "Patria" (z kapelą ludową), który prezentuje miejscowe zwyczaje. Najbardziej znanym z nich jest "Wesele Kraczkowskie". Dzieje wsi u schyłku XIX wieku i na początku XX wieku opisał mieszkaniec Kraczkowej Walenty Kunysz w pamiętniku "Wcibski i wrazicki" (wyd. 1973 r.)

Zabytki

Kościół parafialny pw. św. Mikołaja
Usytuowany w centrum wsi, przy głównej drodze wiejskiej.
Parafia wzmiankowana w 1384 roku w dokumencie kardynała legata Dymitra pod nazwą Nawedorph. Pierwszy kościół spalili Tatarzy w 1624 roku. Nowy, drewniany z sobotami i osobną dzwonnicą został wybudowany w 1635 roku, a rozebrano go w roku 1914.

Wybudowany w latach 1911-1913 zapewne według projektu architekta Teodora Talowskiego, z udziałem budowniczego łańcuckiego Władysława Pelca i przy wsparciu finansowym Romana Potockiego. Jest to świątynia murowana, otynkowana, eklektyczna, z prezbiterium zwróconym na północ. Korpus trójnawowy, halowy, z parą kaplic transeptowych. W fasadzie południowej wydatny ryzalit ujęty cylindrycznymi wieżyczkami. Wyposażenie neogotyckie, wykonane w latach 1938-46 przez Zdzisława Krzygowskiego. Malowidła ścienne wykonane w 1981 roku przez zespół: Irena Wojnicka Markielowska, Helena Majewska Niemczak, J. Tarnawski, Z. Niemiec.

Zabudowania plebańskie
Znajdują się po obu stronach kościoła. Po stronie zachodniej murowana plebania z 1910 roku, obora, piwnica oraz obszerna murowano drewniana stodoła. Natomiast po stronie wschodniej organistówka.

Cmentarz parafialny
Usytuowany powyżej zabudowań plebańskich z licznymi zabytkowymi nagrobkami osób zasłużonych dla Kraczkowej

Kapliczki
W Kraczkowej można obejrzeć kilkadziesiąt kapliczek i krzyży przydrożnych, reprezentujących wszystkie możliwe formy i odmiany tego typy zabytków ludowych.
Na uwagę zasługują cztery kapliczki postawione wzdłuż północnej, polnej drogi zagumiennej, będącej niegdyś fragmentem starego szlaku na Ruś. Pierwsza z nich, ufundowana w 1932 roku, po zniszczeniu starszej drewnianej znajduje się przy zbiegu zagumni z drogą prowadzącą do trasy nr 4, kolejne rozmieszczone są w nieznacznym oddaleniu od tej pierwszej w kierunku wschodnim. Kilka kapliczek ufundowano w 1936 roku z okazji Kongresu Eucharystycznego diecezji przemyskiej. Jedna znajduje się we wschodnim krańcu wioski, przy skrzyżowaniu południowej dróżki zagumiennej z drogą do Cierpisza i została wybudowana w miejscu, które wskazał zasłużony dla Kraczkowej proboszcz, ksiądz Stanisław Dahl. Kolejną ufundowano w zachodniej części wsi, a jeszcze inną wybudowano w południowej części wioski, przy rozwidleniu dróg biegnących w stronę lasu. Także na tzw. "Działach" znajduje się kilka tego typu obiektów. Natomiast w centrum wsi, tuż przy głównej drodze (obok biblioteki) w 1910 roku usypano kopiec, na którym położono głaz upamiętniający zwycięstwo grunwaldzkie (kopiec usunięto w 1934 roku). Współcześnie pomnik odbudowano na dawnym głazie wymurowano cokół zwieńczony figurą orła.

Z licznych krzyży na szczególną uwagę zasługuje pomnik postawiony dla uczczenia jubileuszu XIX stulecia tzw. Krzyż Stojałowskiego. Drewniany krzyż został ufundowany przez miejscowych ludowców 20.10.1901 roku, a postanowiono go na granicy Kraczkowej i Krzemienicy, po północnej stronie "Gościńca Cesarskiego". Został on zniszczony podczas działań wojennych w 1944 roku. Obecny żelbetonowy krzyż w tym miejscu ufundował NSZZ RI "Solidarność" w rocznicę Sierpnia w 1981 roku.

Pozostałości dawnego folwarku Potockich
Zabudowania dawnego pańskiego dworu rozlokowane są na południowy- wschód od kościoła, przy polnej dróżce biegnącej w stronę Cierpisza. Co prawda obecne budynki (rządcówka, piwnica) są w stanie daleko posuniętej ruiny, jednakże warto je obejrzeć, albowiem znajdują się w otoczeniu wiekowych, pomnikowych dębów.

Punkty widokowe
Najładniejszy punkt widokowy w Kraczkowej znajduje się na Dzałach zachodnich. Z tej polnej dróżki, biegnącej dalej w stronę Tyczyna rozpościerają się wspaniałe widoki na całą okolicę. Z tego miejsca widoczne jest wzgórze Magdalenka w Malawie, a przy dobrej pogodzie można ujrzeć rozległą panoramę doliny Wisłoka.

UG Łańcut
Mapa Gminy Sołectwo Kraczkowa Sołectwo Cierpisz Sołectwo Handzlówka Sołectwo Albigowa Sołectwo Wysoka Sołectwo Sonina Sołectwo Głuchów Sołectwo Kosina Sołectwo Rogóżno
Mapa Gminy Sołectwo Kraczkowa Sołectwo Cierpisz Sołectwo Handzlówka Sołectwo Albigowa Sołectwo Wysoka Sołectwo Sonina Sołectwo Głuchów Sołectwo Kosina Sołectwo Rogóżno
projekt i hosting: INTERmedi@ | zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
Zamknij